Czytelnia medyczna

Choroby paznokci

Paznokcie są odzwierciedleniem stanu zdrowia organizmu. Przydatki skóry w formie kieszonkowatych wgłębień znajdujących się na końcach palców stóp i rąk to właśnie paznokcie. Powstają one z nabłonka. Żywe keratynocyty przekształcają się w martwe, zrogowaciałe komórki. Pod wpływem procesu pogrubienia, usztywniania ścian komórek oraz ich łączenia tworzy się odporna warstwa rogowa (twarda keratyna paznokciowa). Płytka paznokciowa wyrasta z kieszeni paznokcia. W skład paznokcia oraz jego łożyska wchodzi: płytka paznokciowa, kieszeń i wał paznokcia, obrąbek naskórkowy, macierz paznokcia, łożysko paznokcia (znajdujące się pod płytką paznokciową) oraz obłączek. Obrąbek naskórkowy uszczelnia kieszeń paznokcia.

Na wygląd i kształt paznokci mogą niekorzystnie wpływać czynniki wewnątrzpochodne, takie jak: zaburzenia odżywiania (niedobory pokarmowe), choroby przemiany materii, schorzenia narządów wewnętrznych, oraz czynniki zewnętrzne: wilgoć, temperatura itp. Często trudno jest określić, co powoduje deformacje paznokcia, zwłaszcza że szkodliwe czynniki mogą się na siebie nakładać.

Wybranymi przykładami zaburzeń wyglądu i kształtu paznokci są:

  • bielactwo prążkowane - na paznokciach powstają białe poprzeczne prążki spowodowane przez zatrucia metalami ciężkimi, zaburzenia przemiany materii oraz mikrourazy kosmetyczne. Bielactwo prążkowane może być również samoistne lub dziedziczne.
  • bruzdy poprzeczne - wskazują na zaburzenie w rozwoju macierzy i korzenia paznokcia. Występują w ciężkich chorobach zakaźnych, zatruciach, leczeniu cytostatykami. Z bruzdami poprzecznymi możemy spotkać się u osób mających nieumiejętnie wykonywany pedicure, a także po urazach mechanicznych paznokci.
  • bruzdy poprzeczne Beau-Reilschego - są wywołane przez zatrucia, urazy czy też schorzenia ogólne. Spotykamy je na przykład w cukrzycy.
  • okrągłe ubytki kropkowate - powstają w płytce paznokciowej na skutek miejscowych zaburzeń w jej odżywianiu. Takie zmiany spotyka się też w łuszczycy (tzw. plamy oleju).
  • zgrubienia pojedynczych paznokci - obserwuje się je po urazach macierzy paznokcia, odmrożeniach, w grzybicy paznokci, ucisku paznokci przez źle dobrane buty.
  • bielactwo prążkowane (tzw. palce dobosza) - występują w chorobach serca (zespole Fallota, przewlekłym sercu płucnym) i w chorobach płuc (rozstrzeniach oskrzeli oraz mukowiscydozie). "Palce dobosza" mogą występować również samoistnie.
  • dysplazje (nieprawidłowa budowa) paznokci - są charakterystyczne w zaburzeniach w odżywianiu, marskości wątroby, w niektórych zespołach chorobowych przebiegających z zaburzeniami rozwojowymi ektodermy. Może je także spowodować stan zapalny skóry w niektórych postaciach atopowego zapalenia (tych, które trwają wiele lat).
  • paznokcie łyżeczkowate - przyczyną deformacji paznokci jest niedobór żelaza czy witamin. Powstają między innymi w zaburzeniach ich wchłaniania się.
  • zwiększona łamliwość paznokci - spotykamy się z nią często przy niedoborze magnezu.
  • kruchość paznokci - występuje przy braku krzemu w organizmie.
  • zaburzenia tworzenia paznokci - przyczyną może być przewlekły niedobór cynku.
  • zwyrodnienie paznokcia - obserwujemy w przebiegu atopowego zapalenia skóry.
  • zmiany dystroficzne paznokci - spotykamy je często w chorobach (miażdżyca, cukrzyca) przebiegających z niedokrwieniem kończyn związanych z makroangiopatią (zmiany dotyczą dużych naczyń krwionośnych) i mikroangiopatią (mikroskopowe zmiany naczyń wału paznokciowego).
  • onycholiza - jest to utrata części paznokcia. Może być spowodowana przewlekłymi infekcjami, chorobami układowymi, urazami oraz działaniem leków (tetracykliny, indometacyna, tiazydy, leki antykoncepcyjne, alluprinol i leki przeciwnowotworowe - adriamycyna, bleomycyna, doksorubicyna). Z onycholizą spotykamy się także w przebiegu liszaja płaskiego.
  • powstawanie rowków, oddzielanie się płytki paznokciowej - może je spowodować przyjmowanie antybiotyków, środków cytostatycznych, retinoidów. Niejednokrotnie współwystępuje przebarwienie czy bielactwo płytki paznokciowej.
  • przerost paznokci - spotykamy go w przebiegu cukrzycy. Charakterystyczne jest tu również żółte przebarwienie i mikroskopowe zmiany naczyń włosowatych wału paznokciowego.
  • rogowacenie podpaznokciowe - jest jednym z objawów łuszczycy. Towarzyszy mu żółte zabarwienie paznokci.

    Atak na paznokcie

    Oprócz zaburzeń rozwojowych paznokcie mogą być bezpośrednio atakowane przez choroby.

    Grzybice

    Stanowią około 50% chorób paznokci. Cechy charakterystyczne grzybicy to: onycholiza, rogowacenie podpaznokciowe, chromonychia - żółte zabarwienie paznokci. Objawami grzybicy są też: zgrubienia, przebarwienia, łamliwość paznokci, rozwarstwianie, częściowe wykruszanie, nadmierne rogowacenie i pobruzdowanie płytek paznokciowych. Do grzybicy predysponują: ucisk mechaniczny, np. nieodpowiednie buty.

    Istnieje osobnicza tendencja do zachorowań. Grzybice często występują u osób z zaburzeniami odporności komórkowej, zaburzeniami hormonalnymi (zespół Cushinga, niedoczynność tarczycy).

    Diagnoza grzybicy to przede wszystkim mikroskopowe badanie opiłków paznokci, wielokrotna hodowla na podłożu Sabourauda, a nawet biopsja paznokcia. Zwyrodnienie i zmiany zabarwienia płytki paznokciowej powodują drożdżaki, pleśnie.

    Inną chorobą grzybiczą jest "zespół zielonych paznokci". To niebolesne zapalenie wałów paznokciowych z zielonym zabarwieniem płytek, spowodowane zakażeniem przez Pseudomonas aeruginosa. Do zakażenia dochodzi u osób często moczących ręce w wodzie z dodatkiem detergentów - gospodyń domowych, zmywaczy naczyń.

    Natomiast żółte zabarwienie płytki paznokciowej, jej kruchość, rogowacenie podpaznokciowe stwierdzamy po zakażeniu grzybem Trichophyton rubrum.

    Schorzenia bakteryjne i grzybicze paznokci

    Zanokcicą nazywamy zmiany zapalne w otoczeniu paznokcia pochodzenia bakteryjnego (najczęściej wywołują ją bakterie - gronkowce, paciorkowce). Przyczyną zanokcicy przewlekłej są zakażenia grzybicze (drożdżaki). Często zanokcica powstaje w wyniku urazu opuszki palca, przy naderwaniu paznokcia.

    Występuje ona też przy maceracji blaszki płytki paznokciowej, która powstaje w wilgotnym środowisku oraz w cukrzycy.

    Brodawki paznokci

    Zakażenia wirusowe często powodują powstawanie brodawek paznokci. Brodawki występują okołopaznokciowo, mogą też wrastać pod płytkę paznokciową. Prowadzą do zaburzeń jego wzrostu.

    Ważne badania paznokci

    Do rozpoznania schorzenia, które zaatakowało paznokcie przeprowadza się badania kliniczne i laboratoryjne m.in.: kapilaroskopię w obrąbku naskórkowym paznokcia - rozpoznawanie zmian w mikrokrążeniu - oraz badania mikologiczne, bakteriologiczne, badania składu chemicznego paznokci.

    Ważnym elementem zachowania paznokci w zdrowiu jest ich codzienna pielęgnacja i higiena. Każdy, kto chce mieć zadbane i piękne paznokcie u rąk i stóp, powinien w sposób kompleksowy dbać o ich zdrowie przez właściwe odżywianie, odpowiednie obuwie, leczenie współistniejących chorób, a także obserwację wyglądu swoich paznokci.

    Istnieją sytuacje w życiu człowieka, gdy w jego organizmie brakuje składników pokarmowych warunkujących prawidłowy wzrost paznokci:

  • w rekonwalescencji po chorobach infekcyjnych,
  • w zespołach zaburzeń wchłaniania,
  • w wyniku zaburzeń prawidłowego funkcjonowania narządów wewnętrznych i wtórnie do nich występujących niedoborów składników pokarmowych (witamin, białek, mikroelementów),
  • w okresie przedwiosennym (kiedy dostęp do owoców i jarzyn jest utrudniony),
  • w wyniku stosowania nieprawidłowej diety.

    Należy pamiętać o diecie. Gdy chcemy mieć piękne paznokcie, nie zapominajmy o diecie zawierającej produkty bogate w:
  • białko, a przede wszystkim egzogenne aminokwasy (np. fenyloalaninę, metioninę, lizynę) - białko jajka, mleko, ser, ryż,
  • wapń - mleko, sery, żółtko jaja,
  • żelazo - natka pietruszki,
  • krzem - świeże warzywa i owoce oraz rośliny lecznicze (skrzyp),
  • magnez - kakao, czekolada gorzka i słodka oraz migdały,
  • cynk - buraki, kapusta oraz kiełki pszenicy.

    Niestety, nasze pożywienie jest często ubogie w te składniki pokarmowe. W niektórych stanach chorobowych czasami ich stosowanie jest niewskazane. Należy wtedy skorzystać z preparatów uzupełniających ich niedobór.

    Wszelkie zmiany dotyczące struktury oraz barwy paznokci powinny skłonić nas do wizyty u lekarza dermatologa.

    Paznokcie rosną przez cały czas z przeciętną szybkością 1 mm tygodniowo.

    Powrót...

  • Sprzedaż kosmetyków firm: neostrata, sesderma, auriga, uriage, bioderma, mediderma, galderma, svr.